Hoordetail nr 1 2026 Online

42 HOORDETAIL NR 1 2026 Als eerstejaars dokter in opleiding zag ik Mitchel, 18 jaar: tattoo sleeve, een stoere maar vriendelijke kerel en bovenal goudeerlijk. Hij kwam voor een cholesteatoom. Toen ik vroeg naar lawaaischade, zei hij met een lach in zijn stem: “Ooh, als je die bas voelt hè dokter, dan kan ik me zo laten gaan…” Hij had het over hardstylefeesten. Als er geen maatregelen komen zoals decibellimieten of volumebegrenzing, moeten we inzetten op preventie. Maar de effectiviteit daarvan is beperkt. Kijk naar roken: het percentage 12- tot 16-jarigen dat ooit heeft gerookt daalde slechts licht – van 17,2% in 2021 naar 16,1% in 2023 – en met de opkomst van de vape lopen de cijfers weer op. Terwijl die producten pas vanaf 18 jaar verkrijgbaar zijn. Alleen voorlichting is dus niet genoeg. We zullen ook normerend moeten optreden. Jongeren denken minder aan hun gezondheid op latere leeftijd; ze willen erbij horen. Een combinatie van maatregelen lijkt daarom de oplossing: normeren waar het kan, zeker op plekken waar jongeren publiekelijk worden blootgesteld aan hard geluid, zoals schoolfeesten, de Nijmeegse Vierdaagse en andere evenementen. En totdat zij volwassen zijn en zelf bewuste keuzes maken: zoveel mogelijk voorlichting. Want iedere jongere met oordoppen is er één. Mitchel is inmiddels vijftien jaar ouder en twee ooroperaties verder. Hij heeft een air-bone gap en daarnaast forse tinnitus ontwikkeld. Nu hij 33 is, begrijpt hij dat zijn feestgedrag daaraan heeft bijgedragen. Maar, zegt hij vol goede moed: “Die tijd had ik nooit willen missen.” En met zichtbare trots voegt hij eraan toe: “Maar dokter, sinds de komst van mijn dochtertje ben ik wel gestopt met roken.” KNO-arts en mede-oprichter van Earhelp Thijs Jansen WAT VINDT... ALS WE GEEN DECIBELNORMEN WILLEN STELLEN, MOETEN WE VEEL MEER INZETTEN OP PREVENTIE De discussie over gehoorbescherming wordt vaak gepolariseerd: óf strengere decibelnormen, óf volledige verantwoordelijkheid bij het individu. Die tegenstelling is te simpel. De vraag is niet alleen wat technisch of juridisch kan, maar vooral wat duurzaam werkt in het dagelijks leven van mensen, zeker van jongeren. Preventie is daarbij onmisbaar, maar niet als losstaand instrument. Jongeren groeien op in een wereld waarin geluid overal aanwezig is: via muziek, gaming en sociale media. Geluid is voor hen geen risico, maar een bron van verbinding en identiteit. Wie gehoorschade wil voorkomen, moet dát uitgangspunt serieus nemen. Voorlichting die alleen waarschuwt voor decibellen schiet vaak tekort. Jongeren weten dat harde muziek schadelijk kan zijn, maar wat ontbreekt is betekenis: wat betekent goed horen voor communicatie, veiligheid en verbondenheid? Daar ligt ook een belangrijke kans. Preventieve hulpmiddelen, zoals oordoppen met muziekfilters, worden nog te vaak gezien als iets dat luisteren belemmert. In de praktijk zien we juist het tegenovergestelde: in omgevingen waar we bijna moeten schreeuwen om elkaar te verstaan, zorgen deze filters vaak voor mínder ruis en béter spraakverstaan. Ze beschermen niet alleen het gehoor, maar verbeteren de kwaliteit van communicatie. Dat is een boodschap die jongeren direct herkennen en ervaren. Effectieve preventie vraagt daarom om educatie die aansluit bij beleving. Niet alleen uitleggen wat gehoorschade is, maar laten ervaren wat goed luisteren oplevert. Ervaringsdeskundigen kunnen daarin een krachtige rol spelen, net als onderwijs dat ruimte biedt voor dialoog in plaats van alleen instructie. Normerende maatregelen kunnen ondersteunend zijn, zeker in situaties waar individuen weinig keuzevrijheid hebben. Maar zonder bewustwording blijven ze extern en tijdelijk. Echte preventie ontstaat wanneer jongeren zélf eigenaarschap ontwikkelen over hun gehoor, niet vanuit angst, maar vanuit inzicht. Als we willen dat jongeren hun gehoor beschermen, moeten we niet alleen harder roepen dat het moet, maar beter leren luisteren naar hoe zij hun wereld ervaren. Horen is zo veel meer dan enkel de oren! Klinisch fysicus-audioloog en ACT-trainer Dyon Scheijen De hoorbranche is volop in beweging, onder invloed van technologische innovaties en maatschappelijke ontwikkelingen. In de rubriek ‘Wat vindt…’, een initiatief van Hoordetail in samenwerking met de NVAB, reageert een roulerend panel op actuele stellingen. In deze editie staat de vraag centraal: ‘Als we geen decibelnormen willen stellen, moeten we veel meer inzetten op preventie’. Op 3 maart is het World Hearing Day. Dit jaar richt de WHO zich nadrukkelijk op jongeren, die door het intensieve gebruik van hearables en andere geluidsbronnen steeds vaker worden blootgesteld aan schadelijke volumes. De verwachting dat in 2050 één op de vier mensen substantieel gehoorverlies heeft, is dan ook niet alleen het gevolg van vergrijzing, maar ook van het luistergedrag van jongeren. De vraag is welke aanpak effectief is. Strengere decibellimieten of volumebegrenzing roepen vaak weerstand op. Als we die route niet kiezen, blijft preventie over als breed gedragen en duurzame oplossing: investeren in educatie, voorlichting en bewustwording. Pas wanneer jongeren begrijpen hoe gehoorschade ontstaat én hoe zij zich kunnen beschermen, kan de stijgende trend worden doorbroken.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTAyNDU4