24 HOORDETAIL NR 2 2025 WETENSCHAP OTOCONTROL-2.0: NAAR BETERE AFSTEMMING VAN COCHLEAIRE IMPLANTATEN Na OtoControl-1.0, een onderzoek onder CI-dragers van OPCI (Onafhankelijk Platform Cochleaire Implantatie) met veelbelovende resultaten, kende NWO-TTW (Toegepaste en Technische Wetenschappen) neurowetenschapper John van Opstal een grote subsidie toe. Hiermee kon project OtoControl-2.0: The Next Step worden opgestart, wat ten doel heeft de fitting van een cochleair implantaat (CI) zo te kunnen afstemmen dat de gebruiker de best mogelijke aanpassing krijgt. Geen eenvoudige opgave. Formeel is neurowetenschapper prof. dr. John van Opstal, verbonden aan Radboud Universiteit in Nijmegen, met pensioen, maar hij is nog wel als projectleider betrokken bij project OtoControl 2.0. “Best een groot project”, lacht hij. “De kno-afdelingen van vijf ziekenhuizen zijn betrokken; Radboudumc uit Nijmegen, Leiden Umc en daarnaast ziekenhuizen uit het Duitse Bensheim en Berlijn, het universitair medisch centrum uit Kopenhagen, Advanced Bionics in Hannover, en nog enkele andere partijen. Van de ziekenhuizen wordt verwacht dat zij ieder ongeveer 30 patiënten betrekken.” Wisselend spraakverstaan Van Opstal licht het doel van het onderzoek toe: “In de jaren ’70 is ontdekt dat patiënten door middel van een simpel implantaat iets kunnen horen. In de loop der jaren is dit dankzij onderzoek technologisch sterk verbeterd en gaan er inmiddels tot maximaal 20 elektrodecontacten van het implantaat het slakkenhuis in. Dat levert mensen gehoor en vaak zelfs redelijk goed spraakverstaan op. Maar helaas niet altijd even goed. Vooral achtergrondruis is vaak een probleem. In het slakkenhuis is, vergelijk het met een piano, de ontvangst van de verschillende geluidstonen verdeeld. Het implantaat geeft via de elektroden het geluid als elektrische pulsen door aan de zenuw. Waar zitten de elektroden precies in het slakkenhuis en hoe verdeel je de signalen over de 20 elektroden? Dat is voor CI-dragers een groot probleem en dat is wat wij onderzoeken. Wij willen de communicatie tussen het apparaat en het brein van de patiënt zo optimaal mogelijk maken. Het doel is dit te doen aan de hand van objectieve metingen.” Het onderzoek is zo opgesteld, dat de culturele- en taalachtergrond of leeftijd niet uitmaakt. Wel gaat het in dit project om patiënten die kiezen voor een CI van Advanced Bionics met een Marvel processor. Omzetting van een geluid in pulspatronen van het CI. Voor de eenvoud zien we hier maar vier elektrodecontacten, van basis (rood) naar apex (blauw). (A) Spectrogram van het woord "sound" waarin de geluidssterkte (in kleur) te zien is voor de verschillende frekwenties in de loop van de tijd. De uitgesproken /s/ zit vooral boven 3000 Hz, terwijl de /oun/ juist in de lagere frekwenties (< 2000 Hz) te vinden is. De /d/ heeft energie over het hele frequentiebereik. De vier-elektrode CI laat zien hoe het geluid wordt verdeeld over vier frequentiebanden, waarbij de energie van elke band naar de corresponderende contacten wordt gestuurd. (B) Het elektrisch signaal behorende bij /oun/ leidt tot een gemoduleerd puls patroon op het zwarte contact (links), welke op steeds preciezere tijdschaal te zien is (links: 0.9 s; midden: 0.05 s; rechts: 0.001 s).
RkJQdWJsaXNoZXIy MTAyNDU4